پارادایم بلند مرتبه سازی رویکردی نوین در برنامه ریزی شهری برای استفاده بهینه از اراضی شهری است­، اما احداث این شکل بناها همواره با چالش­هایی روبرو بوده است. در نتیجه هدف پژوهش تاثیر بلندمرتبه سازی بر نحوه­ی گسترش افقی شهر، حقوق همجواری و حل مشکل زمین در دو منطقه 2 و 4 شهر و مقایسه آن با همدیگر و اثرات مثبت و منفی این الگو در این دو منطقه و در نتیجه ارائه راه کار مناسب برای استفاده بهینه از ساختمان­های بلندمرتبه و کاهش اثرات سوء آن و به حداقل رساندن معایب چنین ساختمان­هایی در شهر تبریز و نهایتاً ارائه الگوی مناسب برای صدور پروانه ساختمانی در مناطق مناسب و استفاده حداکثری از این الگو می باشد. روش پژوهش پیمایشی و تحلیلی است. داده ها با استفاده از روش کتابخانه ای، میدانی بوده و داده های حاصل از پرسشنامه جمع آوری و استخراج شده است. اطلاعات و داده های مورد نظر با استفاده از نرم افزار Spss و با تکیه بر تجزیه و تحلیل کمی، آمار توصیفی، استنباطی و همچنین آزمون کای اسکور مورد ارزیابی توصیقی و مقایسه ای قرار گرفته است. یافته های پژوهش، حاکی از آن است که اولاً روش بلندمرتبه سازی توانسته است تا حدود زیادی مشکل تأمین مسکن در دو منطقه شهر تبریز را حل نموده و از گسترش شهر در افق جلوگیری نماید. امام علیرغم این مزیت اثر منفی بر رعایت حقوق همجواری و همسایگی داشته است و اینکه روش مناسبی برای حل مشکل زمین و مسکن در دو منطقه شهر تبریز نبوده است.

خاک ها با ریخت های سرزمینی که بر روی آن ها تشکیل می شوند و تکامل می یابند، ارتباط بسیار نزدیک و متقابل دارند. بنابراین، هر تغییری در فرآیندهای زمین ریختی، فرآیندهای خاک سازی را متأثر می سازد. "زمین ریخت شناسی خاک" یا "ژئومورفولوژی خاک" ارتباط خاک و زمین ریخت را بررسی می کند. هرچند ارتباط زمین ریخت با خاک مورد توجه پژوهش گران بوده، اما بررسی کمّی رابطه خاک با زمین ریخت، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این در حالی است که رابطه خاک با زمین ریخت، یک رابطه دو طرفه است و می توان به موضوع این گونه نگریست که وجود یک خاک می تواند نشان گر چه زمین ریخت یا زمین ریخت هایی باشد؟ بر همین اساس، پژوهش کنونی می کوشد تا با بکارگیری آمار و احتمال شرطی، به بررسی کمّی این موضوع بپردازد. برای این منظور، یگان های زمین ریختی منطقه مرکزی اصفهان بر اساس روش ژئوپدولوژی (روش پیشنهادی زینک) جداسازی شدند و تعداد 344 نقطه مطالعاتی بررسی و تجزیه و تحلیل گردید و احتمال شرطی وجود هر زمین ریخت، به شرط مشاهده خاک های مختلف به دست آمد. یافته ها به طور کمّی نشان دادند که بین تکوین و تکامل خاک با محیط زمین ریخت حاکم بر آن، ارتباطی قوی و تنگاتنگ وجود دارد. به طوری که برخی از خاک ها را می توان تنها در زمین ریخت مشخصی یافت و به عبارت دیگر، آن خاک را یک خاک شاخص برای آن زمین ریخت مشخص دانست. به دلیل همین رابطه نزدیک بین سطوح روش زمین خاک شناسی با سلسله مراتب سامانه رده بندی خاک آمریکایی، در هر سطح زمین ریختی از سطح رده به سمت فامیل، واگرایی یا تفرق خاک ها افزایش می یابد. همچنین یافته ها به طور کمّی نشان دادند که در منطقه مطالعاتی، تأثیر ناهمواری ها و زمین ریخت ها بر تکوین و تکامل خاک های منطقه، بیش از مواد مادری است. . .

هدف این مطالعه، تعیین موقعیت زمین ریخت شناختی (ژئومورفولوژیکی) شهرهای ایران و ارزیابی خطر زلزله، سیل، نشست زمین و چشم­ انداز آن­ها بر­اساس معیارهای زمین ریخت شناسی بوده است. بدین منظور، 210 شهر با جمعیت بیش از حدود 50، 000 نفر مورد بررسی قرار گرفتند. برای مطالعه، از تصاویر گوگل ارث و ماهواره ای، عکس های هوایی، نقشه های زمین ریخت شناسی و زمین شناسی و، در صورت نیاز، بازدید میدانی استفاده شد. براساس آن، تعداد شهرهایی که بخشی یا تمام آن ها روی مخروط­ افکنه ها، کفه ها، پادگانه ها، ناودیس ها، سطوح کوهپایه­ ای، تاقدیس ها و دلتاها قرار دارند، به ترتیب 103، 34، 26، 39، 27، 8 و 11 مورد است، و تنها دو شهر روی مخروط آتشفشانی، یک شهر صخره ای و یک شهر تالابی شناسایی شدند. همچنین، 158 شهر عمدتاً روی یک عارضه و مابقی روی دو عارضه واقع شده اند. تعداد شهرهای در معرض خطر زیاد زلزله و سیل به ترتیب 82 و 90 مورد و تعداد شهرهای مستعد به نشست سطحی و قناتی به ترتیب 60 و 47 مورد است. افزون بر این، 52 شهر دارای چشم ­انداز خوب و 71 شهر دارای چشم­ انداز یکنواخت می­ باشند. بیشتر شهرهای ایران با خطر سیل از نوع مجرایی درگیر می باشند. شهرهای با خطر زیاد سیل به­ طور عمده در جنوب باختر، شمال و شمال باختر کشور قرار دارند. در بیشتر موارد، میزان خطر سیل در حد متوسط ارزیابی شده است. بر­خلاف سایر نقاط کشور، بسیاری از شهرهای مرکز و خاور ایران، کم و بیش با خطر نشست سطحی و نشست قناتی روبه رو هستند. سهم شهرهای در معرض خطر زلزله به میزان کم، متوسط و زیاد به ترتیب 12 %، 49 % و 39 % می­باشد. بیشترین تمرکز شهرهای با چشم­ انداز خوب در باختر کشور است. شهرهای مخروط افکنه ای به­ طور عمده در پایکوه های البرز و در استان های خراسان، کرمان، سیستان و بلوچستان، مرکزی و آذربایجان قرار دارند. تعداد زیادی از شهرهای ناودیسی در استان فارس دیده می ­شوند. ولی بیشتر شهرهای کوهپایه ای در باختر کشور واقع شده ­اند.

گسل کاسپین(خزر) به عنوان مرز جلگه کاسپین و کوه های البرز یک عارضه زمین ساختی مهم است که می توان آن را گسل پیشانی شمالی رشته کوه البرز در نظر گرفت. فرو نشست گودال کاسپین در شمال و برپایی کوه های البرز و راندگی آن بر روی جنوب حوضه کاسپین جنوبی در راستای این گسل صورت می گیرد. در این مقاله بخشی از گسل کاسپین بین طول های جغرافیایی30 °52 تا ´00 °53 ، که در نیمه شمالی نقشه زمین شناسی قائم شهر واقع شده است، به صورت قطعه ای در نظر گرفته می شود که بر روی زمین رخنمون ندارد و هنوز به سطح نرسیده است اما تاثیر عملکرد آن به صورت ساختار هایی از جمله تاقدیس های در حال رشد نمایان شده است. این مقاله با معرفی ویژگی های کلی ریخت زمین ساختی منطقه به توصیف طاقدیس های فعال (در حال رشد) و تاثیرات ریخت زمین ساختی از جمله تاثیر بر روی رودخانه های منطقه، از خاور تا باختر منطقه مورد بررسی، می پردازد.

گسل کوهبنان در حاشیه جنوب خاوری خرد قاره ایران مرکزی در بین بلوک طبس و بلوک یزد از شمال باختری کرمان تا شمال باختری بهاباد واقع در خاور بافق با طول 300 کیلومتر و امتداد شمال باختری- جنوب خاوری ادامه دارد. این گسل یکی از لرزه خیزترین روندهای ساختاری در استان کرمان و خاور بافق یزد به شمار می آید. آخرین فعالیت لرزه ای ثبت شده آن در تاریخ 82/7/15 با زلزله هایی با شدت 3.8 در مقیاس ریشتر در قطعه کوهبنان این گسل اتفاق افتاد، گسل فعال کوهبنان به صورت قطعات جدا از هم شکل گرفته است. حرکت در قطعات جنوب خاوری و میانی آن راستالغز راستگرد با مولفه معکوس و در قطعات شمال باختری آن راستالغز راستگرد با مولفه عادی در پلیو- کوارتزی بوده است.اثرات ریخت زمین ساخت گسل کوهبنان در جهت رشته کوههای کرمان- کوهبنان و در جبهه رشته کوههای باختر دشت بهاباد، به صورت افرازهای گسلی جوان، سطوح مثلثی شکل در حد کوه و دشت، حد کوه و دشت مستقیم، دره های V شکل و باریک، شیب تند دره ها و کوهها، رودخانه های منحرف و جابجا شده، پشته های فشاری، پشته های مسدود کننده، پشته های خطی، دره های خطی، چشمه ها، حوضه های آبراهه کشیده، استخرهای فرونشستگی و حوضه های کشیده شدگی کوچک و جوان در طول گسل است. با توجه به تنوع و فراوانی زمین ریختها در قطعات این گسل، منطقه گسل کوهبنان به عنوان الگو و رده ای از زمین ریختهای زمین ساخت معرفی می شود.مطالعات زمین ریختهای ریخت زمین ساختی و محاسبه شاخصهای زمین ریختی HY, K, SL, V, VF, Facet% Smf در 32 جبهه و 33 رودخانه با سنگهایی با مقاومت تقریبا یکسان در قطعات مختلف گسل، نمایانگر این است که میزان فعالیت زمین ساختی در این قطعات در پلیو- کواترنری متفاوت بوده و به صورت خیلی فعال، فعال، نسبتا فعال و با فعالیت کم معرفی می شوند. بر اساس زمین ریخت های ایجاد شده و شاخص های زمین ریختی به دست آمده در طول گسل کوهبنان، قطعات گسلی به صورت زیر دسته بندی شده اند:دسته اول: قطعات گیسک، در تنگل، شمال باختر ده زوئیه، خان مکان- طغرل جرد و چرمیز که دارای بیشترین فعالیت زمین ساختی بوده اند.دسته دوم: قطعات خانوک، ریگ آباد، داهویه، کتگوئیه، گزوئیه، اپانگ سرباغ، ده زوئیه، جنوب خاور گوار، درجزری- درهود، پسندو- باب خام و فخر آباد، بنستان، خوش آباد، حسین آباد I و II کوه سرخ I و II و III و کوه سه گوش که دارای زمین ساخت فعال بوده اند.دسته سوم: قطعات باختری کتگوئیه، عباس آباد، بخش جنوب خاوری درگز- گودگز، گوار و کوهبنان دارای زمین ساخت نسبتا فعال بوده اند.دسته چهارم: قطعات رشک، دشت خان، بیروئیه و اسدآباد دارای کمترین فعالیت زمین ساختی بوده اند.نکته قابل توجه این است که قطعات خیلی فعال و فعال براساس شاخصهای زمین ریخت و زمین ریختها بیشتر قطعاتی بوده که در آنها زلزله های تاریخی و دستگاهی گزارش شده است که این خود هماهنگی مطالعات ریخت زمین ساخت را با فعالیت لرزه ای قطعات گسلی نشان می دهد. اما قطعات فعالی بوده که تاکنون هیچ فعالیت لرزه ای دستگاهی نداشته اند. این موضوع به دو صورت قابل توجه است. نخست اینکه در اینکه احتمال رویداد زمین لرزه روی این قطعات وجود دارد و دوم تا حدی ناهماهنگی احتمالی را بین مطالعات ریخت زمین ساخت با فعالیت لرزه ای قطعات گسلی نشان می دهد. بنابراین باید شاخصهای ریخت زمین ساخت را در ارزیابی سطح فعالیت لرزه ای جوان گسلها با احتیاط کامل به کار برد.

خفاش دم موشی مسقطی Rhinopoma muscatellum Thomas, 1903 یکی از شش گونه خانواده خفاش های دم موشی (Rhinopomatidae) است که قدیمی ترین خردخفاش های زنده هستند. این گونه در عمان، ایران، امارات، افغانستان، پاکستان، هند و یمن پراکنش و پراکندگی گسترده ای از جنوب تا غرب و شرق کشور ایران دارد و حداقل از 52 مکان در بخش جنوبی این کشور گزارش شده است. جایگاه آرایه شناختی این گونه در ایران چندان روشن نیست و پژوهشگران مختلف یک یا دو زیرگونه برای این گونه مشخص کرده اند. در پژوهش حاضر، جایگاه آرایه شناختی این گونه بر اساس داده های ریخت شناسی شامل 9 صفت ریختی ظاهری و 34 صفت جمجمه ای - دندانی 190 نمونه از 20 غار بررسی شد. تحلیل های ریختی با روش های آماری تک متغیره و چند متغیره در نرم افزارهای SPSS و PAST انجام شدند. بررسی ریخت شناسی جمعیت های R. muscatellum نشان داد تمام اعضای این گونه در ایران یک زیرگونه را تشکیل می دهند و در دو زیرگونه مجزا قرار نمی گیرند و بنابراین تمام جمعیت های این گونه در ایران با عنوان زیرگونه R.m. muscatellum Thomas, 1903 هستند و زیرگونه R.m. seianum Thomas, 1913 مترادف با آن قرار می گیرد.

در این مطالعه زمین ریخت شناسی مهندسی محدوده شهر مشهد براساس مطالعه عکس های هوایی، اطلاعات 180 چاه پمپاژ آب آشامیدنی و نیز اطلاعات 1500 گمانه ژئوتکنیکی در سطح شهر مشهد مورد بررسی قرار گرفته است. براساس داده های یاد شده، شهر مشهد به 7 پهنه زمین ریخت شناسی شامل رخنمون سنگی، کوه پایه، مخروط افکنه رودخانه گلستان، مخروط افکنه رودخانه های جنوبی، مخروط افکنه رودخانه طرق، دشت هموار و آبرفت های جوان تقسیم شده است. بر اساس اطلاعات گمانه های ژئوتکنیکی ویژگی های زمین شناسی مهندسی حاکم بر هر محیط تا ژرفای 10 متری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان می دهد که بافت خاک غالب در پهنه کوهپایه ای و مخروط افکنه های جنوبی شنی بوده و در پهنه مخروط افکنه گلستان ماسه و شن غالب هستند در حالی که پهنه مخروط افکنه طرق و دشت هموار، خاک های ماسه ای و رسی بافت غالب را تشکیل می دهند. نتایج آزمون عدد نفوذ استاندارد حاکی از مقاومت بیشتر خاک های پهنه کوه پایه ای است. از جمله ویژگی های مهم تاثیر پذیر از فرایندهای زمین ریخت شناسی، نوع کانی رسی غالب می باشد. در این مطالعه شناسایی کانی رسی بر مبنای نمودار فعالیت انجام گرفت. در واحد کوهپایه، اسمکتیت کانی رسی غالب بوده و در دشت هموار، کائولینیت غالب است.